23 Ağustos 2017 Çarşamba

Mübadillerin Çukurova Buluşması

Sefer Güvenç yazdı

18 Mart 2013 Pazartesi 19:26
Mübadillerin Çukurova Buluşması
Çukurova Üniversitesi Uluslararası İlişkiler Bölümü öğretim üyesi Yrd. Doç. Dr. Aslı Çomu'nun organizasyonu ile mübadelenin 90.yıldönümü nedeniyle Adana'da bir sempozyum düzenlendi.

Adana AB Bilgi Merkezinin  katkıları, Lozan Mübadilleri Vakfı'nın ve Çukurova Üniversitesinin desteği  ile  7 Mart 2013, Perşembe günü Çukurova Üniversitesinde düzenlenen sempozyuma; mübadelede Feke'nin Gürümze köyünden gidenlerin torunları , Girit Adası'dan gelen mübadillerin çocukları ve torunları tarafından kurulan derneklerin yöneticileri,   Orta Doğu Teknik Üniversitesi öğretim üyesi Onur Yıldırım, Küçük Asya Araştırmaları Merkezi Müdürü Stavros Anastidis, LMV Yunanistan Temsilcisi Tanaş Çimbis, LMV Genel Sekreteri Sefer Güvenç, Girit Müslüman Cemaatinin mübadele öncesi yaşamı  üzerine doktora yapan Melike Kara, Girit kültürü üzerine tez hazırlayan Zeynep Demirdelen,  çoğunluğunu Girit kökenlilerin oluşturduğu mübadiller/muhacirler ve Üniversite öğrencileri katıldı.

Sabah oturumunda; Yrd. Doç. Dr. Aslı Çomu, Doç. Dr. Elif Hatun Kılıçbeyli ve Rektör Yardımcısının yaptıkları açış konuşmalarından sonra söz alan Onur Yıldırım mübadele konusunda bir sunum yaptı.

Öğleden sonraki ilk oturumda Feke-Gürümze'den göç eden mübadillerin torunlarından; Sofia Kosmoglu, Muratios Hacıiliadis, Petros Hacıiliadis, İstanbullu hemşerimiz Tanaş Çimbis ve Küçük Asya Araştırmaları Müdürü Stavros Anastidis söz aldı.  Bu oturumun en ilginç yanı konuşmacıların hepsinin sunumlarını Türkçe yapmalarıydı. Fekeli 3.kuşak mübadillerin kendilerine has şiveleriyle yaptıkları Türkçe konuşmalar dikkatle  ve ilgiyle dinlendi.

Öğleden sonraki ikinci oturumda; Melike Kara, Mersin Giritliler Derneği Başkanı doktor Hüseyin Şendağ, Mersin Giritliler Derneği Başkan Vekili Hüseyin Cahit Arseven, Tarsus Giritliler Derneği Başkanı Hüseyin Şendağ, Çukurova Giritliler Derneği Başkanı Yüksel Hançerli,  Giritliler facebook gurubu yöneticisi Hüseyin Hançer, Zeynep Demirdelen ve LMV Genel Sekreteri Sefer Güvenç söz aldı. Bu oturumun en ilginç konuşmacısı hiç kuşkusuz 85 yaşındaki Mersin Giritliler Derneği Başkanı doktor Hüseyin Şendağ idi. Şendağ, konuşmasını  akıcı bir Girit lehçesi ile Yunanca yaptı.  Konuşmasının sonunda "Samyotisa/Sakızlı kız" şarkısını söylemesi ve salondakilerin de şarkıya eşlik etmeleri salonda  duygu seli yarattı.

 BİR GİRİTLİ KÖYÜ: İHSANİYE

Girit'te 1896-1897-1898 yıllarında meydana gelen saldırılardan ve kanlı olaylardan sonra  Girit'i terk etmek zorunda kalan Giritli Müslümanlar genelde Akdeniz Bölgesine iskan edilmişler. Tarsus'un  İhsaniye köyü bu yıllarda gelenler tarafından kurulmuş.  Mübadele sözleşmesinden önce gelenlere "Eski Giritli", mübadele sözleşmesinden sonra gelenlere ise "Yeni Giritli" deniyor. Girit'ten göç edeli 115-120 yıl geçtiği halde bu köyde hala  "Giritçe" maniler söyleniyor, "Girit Rumcası" konuşuluyor..

8 Mart Cuma günü bu köye davetliydik.  LMV üyesi Zeki Şen ve Eşi Serpil Şen konuklara köyün Girit kökenli kadınları ile birlikte mükellef bir sofra hazırlamışlar. Girit mutfağının ot ağırlıklı yemekleri, mezeleri  ve ev yapımı şarapların ikram edildiği sofrada kimler yoktu ki:  Kadını, erkeği ile İhsaniye köylüleri.  Sempozyum düzenleyicisi Aslı Çomu.  Feke-Gürümze'den Yunanistan'ın Yenice-i Vardar kasabasına göç eden Rum Ortodoks mübadillerin torunları; Sofia, Muratios, Petros, Savvas. Atina'dan KMS Müdürü Stavros Anestidis, Ankara'dan Doç. Dr. Onur Yıldırım, İstanbul'dan LMV Genel Sekreteri  Sefer Güvenç.   Kuşadası-Davutlar Giritliler Derneği Başkanı Yunus Çengel bu buluşma için Kuşadası'dan kalkıp gelmiş.  Hüseyin Hançer İstanbuldan, Zeynep Demirdelen Ankara'dan gelmişler.  Koyu ve samimi bir sohbet ortamında Türkçe ile Yunanca dilleri birbirine karışıyor.. Kimi Türkçe konuşuyor, kimi Yunanca/Giritçe.. Fıkralar Yunanca başlıyor; Türkçe sona eriyor ya da Türkçe başlıyor, Yunanca devam ediyor.. Köyün kadınlarından birinin söylediği mandinadeslere Gürümze kökenli Sofia başka bir mandinades ile yanıt veriyor.. Erotokritos destanından parçalar söyleniyor.. Derken sofraya bir başka köylü kadın daha geliyor. Bu sefer iki köylü kadın başlıyorlar karşılıklı mandinades söylemeye...Duygular dorukta.. Dile kolay 90 yılı,100 yılı aşan bir  özlem bu..Kimse bu sohbetin sonlanmasını arzulamıyor; ama bazı konukların İstanbul'a ve Ankara'ya dönmesi gerekiyor.. Vedalaşma çok daha duygulu oluyor.. Kucaklaşmalar.. Telefon numaraları, e.mailler alınıyor.. Karşılıklı davetler yapılıyor..Tekrar buluşma sözü verilerek İhsaniye köyüne veda ediliyor..

İhsaniye'de kelimenin tam anlamıyla bir mübadil buluşması yaşandı.  Aynı zamanda mübadele üzerine çalışan akademisyenler ile mübadillerin de bir buluşmasıydı bu..

Dopdolu iki gün geçirdik Çukurova'da.  Yunanistan'a  göç eden Kapadokyalı/Karamanlı Rumların deyimi ile tam bir "kavuştima"; kavuşma yaşandı  Adana'da ve  Tarsus'un İhsaniye köyünde..

Bu güzel etkinliği organize eden sevgili Aslı Çomu'ya ve emeği geçenlere  içten teşekkürler..

Sefer Güvenç

09.03.2013

Anahtar Kelimeler: çukurova, Adana, Mübadele

    Yorumlar

GAZETE MANŞETLERİ

EN ÇOK OKUNANLAR

BUGÜN

BU HAFTA

BU AY

EN ÇOK YORUMLANANLAR

BUGÜN

BU HAFTA

BU AY

SENDE YAZ

Ziyaretçi Defteri

Siz de yazmak istemez misiniz?

ARŞİV

Lozan Mübadilleri E Posta Grubuna Katıl

Powered by us.groups.yahoo.com

Yandex.Metrica

Instagram