24 Kasım 2017 Cuma

Çiçeklerin ve mayaların yolculuğu

12 Ocak 2017, 20:54
Çiçeklerin ve mayaların yolculuğu
Süreyya Aytaş
 Nihayet zorunlu göç olacağı anlaşılmış..Söylentiler gerçekleşmiş,tedirgin bekleyiş sona ermişti...Herkes sahip olduğu mal ve mülk sayımını yaptırmakta..Köy muhtarları ve  azaları mümkün mertebe köy halkını mübadele hakkında bilgilendirmekteydi.     Belgeleri incelediğimizde Anadolu’dan mübadele ile gidecek olan Rumlara Yunan hükümeti ve Fener Rum Patrikhanesi öncülüğünde zengin Rumların katkılarıyla mübadelede göçmenlerin neler yapması gerektiği  konusunda  bilgilendirilmiş.... Çoğunluğu varlıklı ve eğitimli Rumlar bilinçli hareket ederek taşıyabildikleri bütün taşınmazlarını çeşitli şekillerde götürmeye veya paraya çevirmeye çalışmıştır.. 

Yunanistan’daki Müslüman köylerinin çoğuna hala mübadelenin boyutlarını anlatacak heyetler gidememekte kulaktan dolma haberler söylentiler yayılmakta  Müslümanların mallarını bedava üzerlerine geçirmeye çalışanlar tarafından “yakında geri döneceksiniz geldiğinizde size tekrar veririz diyerek kandırılmaktadırlar..eşyalar ,hayvanlar, evler, tarlalar çok ucuza  satılmaktadır.Kesriye’ye gelen Uluslararası komisyon yetkilileri tarafından Jerveni köyünün ve köylülerinin mal beyanlarına dayalı tespitler yapılır.Günler süren yazılım bittikten sonra köyü terk etmeleri bildirilir…. Çıkılacak yol ulaşım güçlükleriyle doludur.Yayan ve At arabalarıyla yola çıkılacaktır - Bir şey almanıza gerek yok acil ihtiyaçlarınızı alın gideceğiniz yerlerde bıraktığınız eşyaların karşılığı var denildi denilmesine ama ……  

 

Mübadele  haberini alan Jerveni Köyü halkı ,  Jerveni  Köyü    Muhtarı  Bayram Himmet Hoca ve azaları  toplanarak kendi aralarında ne yapacaklarını konustular. Ne yapacaklardı ? Ne  götürebilirlerdi ? Gidecekleri yerde ne bulacaklardı ?  Neyle karşılaşacaklardı? . Uzun süren konuşmalardan sonra köy halkı bir karar alır ve karara herkesin uymasını isterler. ‘ Herkes her şeyini götüremez fakat elimizde var olan  eşyalardan kullandığımız aletlerden her aile bir  alet  götürürse gittiğimiz yerde birbirimizden alır yada  örnek olarak bakarak  yaparız’’ . Her aileye görev verildi .  

Yanlarında getirdikleri eşyalardan bazıları :  Dokuma tezgahı ve aparatları–  Terazi-   Saç ( börek yapmak için)  Semer- Yayık – Hamur Teknesi- Hamur Açma Tahtası- oklava –  –Balta- At ın Eyeri ve kolonları  .- Çamasır Yıkama Teknesi –Ceviz Ezeceği – Mısır- Kuru Fasulye- Arpa- Bugday-v.s  tohumları. .   

 

Herkes yatak yorganını özel eşyasını  var olan kıyafetlerini  götürecekti .Fakat iki sey o kadar özeldi ki bunlar nasıl gidecekti? Bu bilinmeyen yolculuğa  nasıl dayanacaktı ? Bunların gitmesi gerekiyordu  . Ama nasıl? Bu iki konu kadınların çözebileceği  konulardı.  Ekmek mayası  ve çiçekler.  

 

Köy kadınları  kendi aralarında  tıpkı erkeklerin yaptığı gibi  toplanıp  neler  götürebileceklerine dair  konuşmuşlardı .  Kadınlar için en önemli olan ekmek mayasıydı .   “ mayamız kaybolmasın  mayasız ne yaparız, nasıl ekmek yaparız ,nasıl börek yaparız.      Eger bir evde  maya  biterse hayatta biter’’…. 

  Herkesin  biraz maya alması gerektiği  belki yollarda bozulur  biraz un ile arada bir tazeleriz diye düşünüldü . Birkaç kadın’’ mayayı güneşte kurutup  gittiğimiz yerde suyla ıslatır mayayı canlandırırız’’ iyorlardı.. Kadınların çoğunluğu  buna karsı çıkmış ‘’’ maya kurursa tekrar yaşamaz ölür mayanın taze olması gerekir’’  diyordu. Kadınlar sonunda birkaç kadın  mayayı kurutarak götürecek.. Birkaç kadının da  mayayı taze olarak götürecek  ve yolculuk boyunca  maya  her üç günde bir tazelenecekti.  

Çiçekler ah o mis gibi kokan çiçekleri nasıl bırakacaklardı. “Kokumuz  nefesimiz burada kalırsa  biz ölürüz’’ diyordu kadınlar . Tohumları olan çiçeklerin tohumlarını aldılar. Fakat kök olan çiçekler i nasıl götüreceklerdi?  Bir çömleğin içerisine kökleri ile birlikte çiçekleri koyup götürmeye karar verdiler . Yol boyunca çiçekler ve ekşi maya, onca sıkıntılara,  açlığayokluğa  hatta ölümlere rağmen  aylarca süren yolculukta önemini ve özel yerini hep korudu. Maya bir ,kac günde bir  küçük bir parça alınır un ve suyla yeniden karıştırılır  ve tazelenir diğer yandan çiçeklere her gün su verilir güneş yakmasın diye üzeri örtülür  sararan her bir yaprak için herkes kederlenirdi .  Mayamız da çiçeklerimizi de  insanlar gibi    perişanlığı bitmeyen bu  yolculuktan nasibini aldılar .  İnsanlar gibi onlarda yollarda telef oldular . Geldikleri  yeni memleketlerinde Nevşehir/Mustafapaşa da  dalları ve kanatları  kırık olarak yeşermeye  tutunmaya kök salmaya çalıştılar. En güçlü  mis çiçeği çıktı . yaprakları mis gibi kokuyordu.   On iki   kök getirdik  sadece bu  yeşerdi  gözümüz gibi baktık  yeşerttik  herkes birbirine  dal verdi kök verdi tıpkı bizim gibi  kök salıp yeni toprakta yaşamaya çalıştılar’’ .  Bu gün hala Mustafapaş da her evde  yeşeriyor  ve mis gibi memleket kokuyor.  

 

Ekşi  mayamızda KastoryaJerveni den  Nevşehir Mustafapaşaya kadar geldi ve hala  bugün Mustafapaşalı  kadınlar  Jerveniden gelen o çok kıymetli  mayayı kullanmakta ve çoğaltmaktalar .  Ekşi maya adı üstünde teorik olarak sonsuza kadar yaşayabilecek bir canlı organizma. Onu düzenli besleyerek geçmişten geleceğe  bir miras olarak  torunlarımızın torunlarına bırakmaya  hazırız. 

 Herkese ömründe bir kere de olsa   ekmek yapmasını öneririm. Ama gerçek katkısız maya ile  hamur yoğurmanın nasıl bir his olduğunu anlamak, kabaran hamurun fırında çatlayarak pişmesini seyredebilmek, hem mis çiçeğinin hem de  mis kokan   ekmeğin  kokusunu içine çekerek,   büyüklerimizi  anarak  ;  ekmeğin  o mükemmel tadına varabilmek için …...  

 

Süreyyya Aytaş ----- 1983 nisan --- Birinci kusak kesriyeJerveni mübadillerinden   Mürvet Dizbay  anlatımı.  

 

 

Not:    Maya hala kadınlarımız için çok önemli eğer bir komşu diğerinden maya almışsa  akşam hava kararmadan  geri getirmesi gerekir . Getirmezse  mayayı veren kişi  gidip ister ve bir daha o kişiye maya verilmez.  

Mayayı çoğaltmak için her zaman ekmek yapılan hamurdan iki yumurta büyüklüğünde hamuru ayırın ve buz dolabına  koyun kullanacağınız zaman  fazla kullanmak istiyorsanız  biraz un ve su katıp istediğiniz kadar çoğaltabilirsiniz.  ( ayırıp tekrar dolaba koymayı unutmayın )  

    Yorumlar

GAZETE MANŞETLERİ

EN ÇOK OKUNANLAR

BUGÜN

BU HAFTA

BU AY

EN ÇOK YORUMLANANLAR

BUGÜN

BU HAFTA

BU AY

SENDE YAZ

Ziyaretçi Defteri

Siz de yazmak istemez misiniz?

ARŞİV

Lozan Mübadilleri E Posta Grubuna Katıl

Powered by us.groups.yahoo.com

Yandex.Metrica

Instagram