23 Mayıs 2017 Salı

Müjde

Neval Konuk: Atamızın mektebi hala ayakta

10 Kasım 2016 Perşembe 20:03
Müjde
Balkanlarda yaptığı araştırmalarla tanınan Sanat Tarihçisi Neval Konuk bu sabah(10 Kasım) saat 09:05'te sosyal medya hesaplarından Atatürk'ün aziz anısına küçük Mustafa'nın okuduğu Şemsi Efendi Mektebinin hala ayakta olduğunu ve okul olarak hizmet verdiğini takipçileri ile aşağıdaki duyuruyu yayınlayarak paylaştı:

Selanik, Osmanlı İmparatorluğu’nun en önemli merkezlerinden olduğu halde Osmanlı döneminden günümüze kalan yapılar açısından yeterince araştırılmamıştır. 

Kurucusunun adını taşıyan Şemsi(Şemseddin Efendi) Mektebi, 1869’da Genel Eğitim Tüzüğü(Maarif-i Umumiyye Nizamnamesi) yayımlandıktan kısa bir süre sonra açılmıştır. Bu okul, sadece Selanik’in değil, neredeyse Osmanlı İmparatorluğu’nda kurulan ilk modern özel İslam Okulu olmuştur. Şemsi Efendi adıyla anılan okul, 1875 yılına kadar aralıksız faaliyet gösterir. Aynı zamanda bu okul, Selanik’te 2 Ağustos 1877’de Terakki Mektebin açılmasına yol açan önemli bir mekteptir. Şemsi Efendi, Terakki Mektebi’nin ilk muallimleri arasında bulunmuş ve halk uzun müddet Terakki Mektebi’ne onun ismine izafetle ‘Şemsi Efendi Mektebi’ demiştir. Şemsi Efendi okulun öğretmenlerinden biridir. Terakki okulu kurucuları, Şemsi Efendi’nin kurduğu bu özel okulu devr alırlar. Selanik halkı arasında itibar gören Şemsi Efendi’de Terakki Okulu’nda öğretmenliğe devam eder. Daha sonraki yıllarda çeşitli kişilerin hatıratlarında Şemsi Efendi Mektebi adı geçmesine rağmen, Osmanlı Devleti’nin resmi olarak yayımladığı Selanik salnameleri (İl yıllıkları)nde okulun adı geçmemektedir.
Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün yaşadığı dönemde Şubat 1934 tarihli Resimli Şark dergisinde Mecdi Derviş adıyla yazılan yazıda, İstanbul’daki Terakki Mektebi’yle bağlantı kurularak, Paşa’nın ilkokulu halk arasında adıyla anılan Şemsi Efendi ama diğer adıyla Terakki Mektebi’nde okuduğu ifade edilmiştir. Bu yazıya Atatürk sağ olduğu halde herhangi bir tekzip gelmemiştir.
Mektep, 1882 yılında beş sınıfı olan bu binada hizmet vermektedir. Yüzyılın başında okulun adının önüne Sultan II.Abdülhamid’e bağlılığın bir ifadesi olarak “Yadigar” sıfatı eklenmiş ve “Yadigar-ı Terakki Mektebi” olarak anılmıştır. 1913 yılında okul Bulgarlar tarafından bombalandığından ayakta olmadığı düşünülüyordu. Türkiye’deki Terakki mekteplerinin ilk kurulduğu bina olan okul, günümüzde Selanik İlköğretim 4.Bölge Müdürlüğü’ne bağlı, 51.ilkokul ve 30.anaokulu olarak halen faaliyet göstermektedir.
Selanik’te halen Aristoteles Üniversitesi’nin Filoloji Fakültesi olarak kullandığı Selanik idadi binası, vaktiyle Mithat Paşa tarafından yaptırılan bir sanat okulu ve Hamidiye Ziraat Okulu bulunmaktadır.


SALNAME
Osmanlı Devleti'nde bir yıllık olayları göstermek amacıyla hazırlanan eserlerdir. Osmanlı tarihi, teşkilatı, biyografileri, coğrafyasıyla ilgili ilk salname 1263 (1847) yılında Ahmed Vefik Efendi tarafından, Hayrullah ve Ahmed Cevdet efendilerin yardımları ve sadrazam Büyük Reşid Paşa'nın emri ile yayınlanmıştır. 
Salnameler, gittikçe gerek sahife sayısı, gerek boy bakımından, büyümüşler; küçük punto harflerle yazılan bin sayfalık eserler haline gelmişlerdir. Osmanlı Devleti'nin bütün memurları, rütbe ve nişanları ile bu eserlerde gösterilmiştir. 1297 (1880) yılına ait 35. cild, litografya tekniğiyle basılan son Salname'dir. Sonrakiler matbaa harfleriyle basılmıştır. 1888'den itibaren Sicill-i Ahval-i Memurin dairesince, bütün devlet ünitelerinde resmi bilgiler bir araya getirilerek tanzim edilmeye başlamıştır. Salnamelerin Sultan II. Abdülhamid devrinde çıkanları en ayrıntılı olanlarıdır.

    Yorumlar

GAZETE MANŞETLERİ

EN ÇOK OKUNANLAR

BUGÜN

BU HAFTA

BU AY

EN ÇOK YORUMLANANLAR

BUGÜN

BU HAFTA

BU AY

SENDE YAZ

Ziyaretçi Defteri

Siz de yazmak istemez misiniz?

ARŞİV

Lozan Mübadilleri E Posta Grubuna Katıl

Powered by us.groups.yahoo.com

Yandex.Metrica

Instagram