24 Kasım 2017 Cuma

Selanik Başkonsolosumuz

Atatürk'ün doğduğu evi Yunanlılara anlattı!

06 Mayıs 2017 Cumartesi 00:20
Selanik Başkonsolosumuz
 
SELANİK BAŞKONSOLOSU SAYIN ORHAN YALMAN OKAN’IN YORGO ÇİTİRİDİ’YE VERDİĞİ RÖPORTAJ



Selanik görevime 1 Ekim 2915 de başladım. Hanım ve iki çocuğum bu şehirde olduğumuzdan çok mutluyuz. Selanik Türk halkının kalbinde çok özel bir yeri vardır. Türkiye Cumhuriyetin kurucusu 1881 yılında bu şehirde doğdu ve 1912 ye kadar ailece burada yaşadı. Bundan dolayı bir diplomatın Selanik Başkonsolosluğunda hizmet etmesi büyük bir şeref teşkil etmektedir. Selanik 2.000 yıldan fazla tarihi, çok kültürlü yapısı ve Balkanlara açılan bir kapı özeliğini taşıdığından daima ön planda idi. Bu çerçevre dâhilinde Selanik ekonomik, ticari, kültürel ve turizm alanlarda ikili ilişkilerimizde özel bir yeri var. Selanik’te yaşamayı seviyorum. Her şeyden önce Türklere karşı gösterdikleri ilgi ve güler yüzlü olmalarını seviyorum. Üniversite öğrencileri Selaniğe özel bir canlılık katıyorlar. İnsanları kafeteryalarda ve restoranlarda oturup sohbet etmelerini ve sahilde yürümelerini görmekten büyük zevk duyuyorum. Bu şehrin kendine has ruhu ve güzel bir kokusu vardır.

 

Müzenin tarihçesi nedir?

Mustafa Kemal Atatürk 1881 yılında bu evde doğdu. O zaman ev adresi Koca Kasım Paşa Mahallesi İslahane Sokağı idi. Bu tarihi bina bugünkü Apostolou Pavlou 17 de Türkiye Cumhuriyeti Selanik Başkonsolosluğunu da dâhil olduğu geniş bir bina kompleksi içinde bulunmaktadır. Adresi Agiou Dimitriou 151. O yıllarda şehirde Osmanlı mimarisi hâkim olduğundan bu ev çevrede bulunan diğer Türk binalarına benzerlik gösteriyor. Ev 1870 de Rodoslu Müdderis Hacı Mehmet Vakfı tarafından inşa edildi. Atatürk’ün babası Ali Rıza Efendi bu evi Atatürk doğmadan birkaç yıl önce kiraladı. Atatürk’ün ailesi Ali Rıza Efendi’nin ölümüne kadar bu evde yaşadı. Ali Rıza Efendi’nin ölümünden sonra Zübeyde Hanım çocuklarıyla birlikte Atatürk’ün doğduğu eve yakın daha küçük bir eve taşındı. 2. Meşrutiyet ilan edildiğinde ona Selaniğe dönmesini ve burada görev alma emri verildiğinde annesi ve kız kardeşiyle bir müddet daha bu evde yaşadı. Daha sonra Atatürk ayrılıyor ancak annesi ve kız kardeşi bu evde yaşamaya devam ediyorlar. 1912 Selanik Yunan devletine bağlandığında şehri terk etmeye mecbur kalıyorlar ve İstanbul’a taşınıyorlar. Daha sonra Atatürk’ün doğduğu bu ev Türk ve Yunan hükümetlerin antlaşma sonucunda Yunan hükümetine verildi ve daha sonra bir Yunan ailesi satın aldı.

Cumhuriyetin 10. Yıl dönümünde Türk-Yunan dostluğuna bir örneği olarak ve Balkan Konferansın anısına Selanik Belediyesi çift yapraklı giriş kapısının sağ köşesine Atatürk’ün bu evde doğduğunu yazan bir mermer levha takılmasına karar aldı.  Aynı zamanda Yunan metninden başka Türkçe ve Fransızca tercümesi de takılmasına karar verildi. Bu levha 4 Kasım 1933 de Atina Türk Elçiliğin görevlileri ve Yunan ileri gelenlerin katımlıyla törenle takıldı. Daha sonra 19 Şubat 1937 de ev Selanik Belediyesi Atatürk’e hediye etmek üzere evi satın alıyor ve evin anahtarını Selanik Başkonsolosuna teslim ediyor. 1940 de başlayan evin restorasyonu, 2. Dünya Savaşı ve Alman işgalinden sonra 1950 de sona eriyor.

Atatürk’ün Evi 15. ölüm yıldönümü olan 10 Kasım 1953 de açıldı. Evin açılış tarihi naşının Ankara Etnografya Müzesinden Anıt Kabrine tarihiyle aynıdır. O günden beri ziyareti serbest olan ev, 2013 yılında çağdaş müze anlayışına göre yenilendi.

Kemal Atatürk’ün Ev-Müzesini her yıl kaç kişi ziyaret ediyor?

2013 de gerçekleşen yenilemeden önce yıllık ziyaretçi sayısı 20.000-30.000 idi. 16 Ağustos 2013 de yenileme bitikten sonra günümüze kadar takriben 335.000 kişi Atatürk’ün Evini ziyaret etti. 2016 yılı 104.000 ziyaretçiyle rekor kırdı.

Genellikle gelenler Türk turistleri mi?

Evet. 2016 da 91.000 ziyaretçisi Türk vatandaşı, 13.000 ise yabancı uyruklu idiler. Yabancılardan ilk üç sırayı Yunanistan, Almanya ve Bulgaristan’dan gelenler teşkil etmektedirler.

Atalarının doğduğu ve yaşadığı şehri görmek için gelenler oluyor mu?

Doğal olarak, ziyaretçilerin arasında çok mübadil kökenli kişiler gelmektedirler. Selaniğe kişisel olarak, turistik otobüslerle veya mübadil derneklerin gerçekleştirdiği gezilerle geliyorlar. Mübadil kökenliler yalnız Atatürk’ün Evini ziyaret etmiyorlar, dedelerinin doğduğu şehirleri, mahalleri, sokakları ve köyleri ziyaret ediyorlar. Atalarının doğdu evler ayakta duruyorsa çok duygulanıyorlar ve seviniyorlar. Bu gün o evlerde yaşayan Yunanlılar onları güler yüzle karşılayıp eve buyur etiklerinde çok büyük bir mutluluk yaşıyorlar. Geçmişte yaşanan acılar ve zorluklara rağmen her iki tarafın mübadilleri buluştuklarında sanki kaybolmuş kardeşlerini bulmuş gibi kucaklaşmaları ve ne kadar sevindiklerini gördüğümde çok duygulanıyorum.

Müzeyi ziyaret edenler ne diyorlar ve intibaları nelerdir?

Atatürk’ün Evi Türk milleti için çok büyük manevi önem taşıyor. Atatürk’ün naşı bulunduğu Anıt Kabir ne kadar önemli ise, Atatürk’ün doğduğu ev de o kadar önemlidir. Bu sebepten dolayı Atatürk’ün Evini ziyaret edenler heyecan yüklü olarak gelmektedirler. Buraya gelen her Türk tarifi imkânsız bir mutluluk yaşıyor.   

Müze-Konsolosluk olarak yıl içinde faaliyetlerde ve etkinliklerde bulunuyormuşsunuz? 

Evet. Her yıl Milli Egemenlik ve Çocuk Bayramı olan 23 Nisan’da, Atatürk’ü Anma ve Gençlik Spor Bayramı olan 19 Mayıs’ta ve ölüm tarihi olan 10 Kasım’da etkinlikler organize ediyoruz. Bu özel günlerde Atatürk’ün Evini binlerce Türk ziyaret ediyor. Bilhassa 10 Kasım’da düzenlediğimiz etkinlikte duygu dolu anlar yaşanıyor. 10 Kasım’da gelen ziyaretçi sayısı o kadar büyük oluyor ki evin bahçesinde sığmıyorlar ve töreni canlı izlemeleri için dışarıda dev ekranlar kuruyoruz.

Müzenin ve etkinliklerinin daha fazla dışa dönük olmasını ister midiniz?

Her şeyden önce büyük bir mutlulukla şunu söylemek istiyorum Selanik Belediyesi ve tur operatörleri Atatürk’ün Evini öne çıkartıyorlar. Şehirle ilgili her broşürde, her web sayfasında ve videoda Atatürk’ün Evi de yer alıyor. Çünkü Atatürk’ün Evini ziyaret eden Türkler şehrin ekonomisine katkıda bulunuyorlar. Bundan dolayı yerel kuruluşlar Atatürk’ün evini ziyaret eden Türklerin artmasını istiyorlar. Biz de Başkonsolosluk olarak öne çıkmasına çok büyük önem vermekteyiz. Belgesel çekmek için Türkiye’den ve Yunanistan’dan yapımcılar geliyorlar. Biz onlara elimizden gelen desteği vermekteyiz ve Türk ile Yunan iletişim kuruluşlarına Atatürk’ün Evinin tarihi önemini ve Selanik şehrine olan katkısını ifade eden röportajlar vermekteyim. Evin bahçesinde nikâhlar kıyılıyor. Evin bahçesinde düğününü yapan Türk vatandaşları onur ve mutluluk duyuyorlar. Bu kapsamda Türk ve Yunan tur operatörlerine ortaklaşa “Düğün Turizmi” konusunda işbirliği yapmalarını öneriyoruz.  Atatürk’ün evinin bahçesinde organize ettiğimiz kültürel etkinlikler Yunan dostlarımıza da hitap etmektedirler. Bu tüp bir etkinlik 25 Eylül’de organize etmiştik, İstanbul Borusan Quartet’in klasik müzik konseri idi. Konseri değerli davetlilerle Selanik Belediye Başkanı Yanis Boutaris izledi. Konserden sonra davetliler Atatürk’ün Evini ziyaret etme fırsatını buldular. En önemli uluslararası kurumlardan olan ve amacı Selaniğin tarihi ve çağdaş mimarisini öne çıkarmak ve okul öğrencileriyle şehir sakinlerine tanıtmak olan «Open House Thessaloniki» ye 2015 ve 2016 yıllarında Atatürk’ün Evi de dâhil edildi. «Open House Thessaloniki» etkinlik günlerinde binlerce Yunanlı evi ziyaret etti. Yine «Open House Thessaloniki» kapsamında Erasmus öğrencileri gruplar halinde evi ziyaret ediyorlar. Müzenin varlığı 100.000 ziyaretçisiyle Selanik turizmine ciddi katkısı oluyor ve bunu her resmi toplantıda zikrediyoruz.

Şehrin Osmanlı tarihi daha çok öne çıkmasını arzu eder miydiniz?

Tabi ki. Türk ve Yunan halkları olarak aynı coğrafyada takriben 1.000 yıl yaşıyoruz. Ortak kültür mirasımız var. Türkiye’deki Rum Ortodoks eserlerini kültür mirasımızın bir parçası olarak görüyoruz. Bu eserleri restore ediyoruz, öne çıkartıyoruz ve turizm alanında kazancımız büyüktür. Aynı şekilde burada bulunan Osmanlı eserleri Yunanistan’ın gelecek nesillerin kültür mirasını teşkil ediyorlar. Yunanistan’ın Osmanlı eserlerine gösterdiği ilgiyi ve restorasyon çalışmalarını büyük sevinçle takip ediyoruz. Türk turistler Balkanlarda bulunan Osmanlı eserlerini ziyaret ettiklerinde mutluluk duyuyorlar. Yunanistan’da daha çok Osmanlı eseri restorasyon edildiğinde Yunanistan’ı ziyaret eden Türk turistleri çoğalacak. Günümüzde kültürel işbirliğin önemi ve kültür turizmi giderek artıyor.  

Kemal Atatürk Müzesinde bir ziyaretçi neleri görebilir?

Atatürk’ün Evi çağdaş müze anlayışına göre yenilendi. Binada tematik odalar bulunmakta. Bu odalar Atatürk’ün hayatında önemli rol oynamış dört şehrin adlarını taşıyorlar: Selanik, Bitola, İstanbul ve Ankara. Bu odalarda Atatürk’ün hayatıyla ilgili bilgilendirme afişleri bulunmaktadırlar. Bu şekilde ziyaretçiler Atatürk’ün Türk milleti ve dünya tarihi için ne kadar önemli bir şahsiyet olduğunu, dünya barışına katkılarını ve Türkiye’de uyguladığı reformlar hakkında bilgi sahibi oluyorlar. Mesela ziyaretçiler Yunanistan’ın o zaman başbakanı Elefterios Venizelos 1934 yılında Atatürk’ü Nobel Barış Ödülüne aday gösterdiğini ve UNESCO oybirliğiyle aldığı kararla ilk ve tek olarak 1981 yılını Atatürk Yılı ilan ettiğini öğrenebilirler. Ayrıca Atatürk’ün evinde Atatürk’ün bazı kişisel eşyaları sergileniyor, aynı zamanda onun ve annesi Zübeyde Hanımın mum heykelleri bulunmaktadırlar. 

Müze nasıl ziyaret edilebilir? Herkese açık mı?

Atatürk’ün Evini herkes ziyaret edebilir. Her gün (P.ertesi hariç) 10.00 - 17.00 ve giriş serbesttir.

Bir ziyaretçiye müze haricinde şehrin hangi noktalarını tavsiye edecektiniz?

Selaniğin kendine özel ruhu var. Şehrin bu ruhunu iki bin yıllık geçmişi ve çok kültürlülüğü şekillendirdi. Bundan dolayı bir ziyaretçi şehrin yol ve sokaklarında yürürken “gizli hazineler” keşfedebilir. Her şeyden önce bir ziyaretçiye Selanik kordonunda bir kahve içmesini, Ladadika’da bir restoranda yemek yemesini, Beyaz Kuleyi görmesini ve surlardan şehir manzarasının tadını çıkarmasını tavsiye edecektim. Yedi Kuleden Ano Poli’nin (Yukarı Şehir) eski evleri arasında kordona kadar yürümek gerçekten çok güzeldir. Aristotelis Meydanı, Tsimiski caddesi ve Roma Agora’sı mutlaka ziyaret edilmesi gereken yerlerdir. Ayrıca turistlere Rotonda’yı, hamamları ve müzeleri ziyaret etmelerini tavsiye ediyorum.

Gitmeden önce şehre ve konsolosluğa ne yapmayı isterdiniz?

Başkonsolos olarak görevim her alanda iki ülkenin ve iki halkın ilişkilerini geliştirmek. Selaniğin ikili ilişkilerimizde özel bir yeri olduğuna inanıyorum. Bu çevre dâhilinde gelişen ilişkilerimizde Selaniği daha seçkin bir yere getirmek istiyorum.



Çeviren: Tanaş Çimbis

    Yorumlar

GAZETE MANŞETLERİ

EN ÇOK OKUNANLAR

BUGÜN

BU HAFTA

BU AY

EN ÇOK YORUMLANANLAR

BUGÜN

BU HAFTA

BU AY

SENDE YAZ

Ziyaretçi Defteri

Siz de yazmak istemez misiniz?

ARŞİV

Lozan Mübadilleri E Posta Grubuna Katıl

Powered by us.groups.yahoo.com

Yandex.Metrica

Instagram