23 Ekim 2017 Pazartesi

Yunanistan'dan Koruma Çığlığı

Bir bina yıkılma tehlikesi yaşıyorsa ne zamana ait olduğunu değil de nasıl kurtarabileceğimizi sormalıyız!

08 Ocak 2017 Pazar 21:49
Yunanistan'dan Koruma Çığlığı
Faacebook'ta yer alan "Save Imaret at Arta” adlı grubun yöneticisi lise öğretmeni bayan Katerina Andoniou  Documento Gazetesi'nde Arta şehrinde yıkılmaya yüz tutmuş Osmanlı eserlerini Faik Paşa Cami vesilesi ile gündeme getirdi. Söz konusu makaleyi sizler için Türkçeye çevirdik:


Bir bina yıkılma tehlikesi yaşıyorsa ne zamana ait olduğuna değil de nasıl kurtarabileceğimizi sormalıyız.


Arta’da Osmanlı dönemin eseri olan İmareti çoğumuz Yanis Kopelouzos’un “İmaret-Saat Kulesinin Gölgesinde” kitabından öğrendi. Aksi takdirde varlığından habersiz veya onun hakkında hiçbir şey öğrenmek istemeyecektik. Osmanlılardan kalan anıtların ortak kaderi budur.


Mimar, arkeolog Anastasio Orlando’nun 1936 da yayınlanan “Yunanistan’da Bizans Anıtların Arşivi” adlı kitabında «Ayakta duran camilerin ilki Arta’nın batısında Arahthos (Narda) nehrinin sağında Faik Paşa tarafından inşa edilen camidir ve adını İmaret’en alan Marati köyünde bulunuyor. 1537 yılında vefat eden Faik Paşa Arta’nın işgalinden (1449) sonra ilk idari amirlerinden biri idi. Cami 15. Asrın sonlarında inşa edildi.»  

Şehrin kendi Osmanlı tarihi var.

Arta ovası Valide Hanım ve Kapudan Paşanın hası olup, bölge gelirleri onlara giderdi. 16. asırda Voyvodalık olduğunda merkezi hükümete direk olarak bağlandı. Osmanlı döneminde kentin ekonomi ve siyasi hayatı canlandı. Bölgede bu döneme ait birçok esere rastlamak mümkün. Bunlardan bazıları Osmanlı eseri olduğunu hatırlatmamaktadırlar, bunlardan biri kaledeki meşhur saat kulesidir. Saat eskiden Arapça rakamlar ve emaye süslü idi ve tüm Osmanlı İmparatorluğunda tek çarklısı saati idi.

Bir zamanlar Yunanistan – Osmanlı İmparatorluğu sınırı olan köprünün bir tarafında bulunan Avusturyalı bir mimarın eseri olan bugünkü Folklor Müzesi binasını da aynı akıbet bekliyordu. Son yıllarda Koronisia Kalesi şanslı çıktı ve tamamen restorasyon edildi. Maalesef Osmanlı dönemin birçok eseri kayboldui bazıları ise az veya hiç bakım görmemelerine rağmen zamana inatla ayakta duruyorlar. Feyzül (Feyzullah) Cami (Arahthos nehrin solunda) ve diğer binalarından yalnız Faik Paşa Camisi hayata kalmış İmaret bu son kategoriye aittirler. Arta’nın İmaret’inde bir cami, bir hamam, fakir ve yolcular için bir aşevi ve bir medresesi vardı.

Spreyli holiganlara karşı arkeologlar

Bana göre anıtlara ve özelikle Osmanlı anıtlarına karşı korku ve nedensiz kinden, daha çok hoşgörüye dayanan bir duruşa geçtik. Yannis Kalpuzos’un kitabı sayesinde İmaret öne çıktı ve bu eserin kurtulmasında bir ümit doğurdu. Arta Eski Eserler Daire başkanı Varvara Papadopoulou ile yaptığım konuşmada İmaret’in kurtulması için iki proje yapıldığını söyledi: biri cami ve çevresinin restorasyon, iyileştirme ve kurtarma işleri projesi, ikincisi caminin yapı malzemesinin ve dekorasyonunun problemlerini kayıt altın alma ve çözmek projesi. Bu projeler onay için Eski Eserler Merkez Konseyine gönderildi. Ayrıca eserin statiği ölçmek için yerinde çalışmalar olacak.

Anlaşıldığı gibi İmaret’in restorasyon ve kurtarma işleri kısa zamanda başlayacak. Arta Eski Eserler Dairesi her gün İmaret’i şehrin bir kültür mirası olduğunu kabul etmeyen ve eseri kirleten vandallar ile boğuşuyor. Aşırı milliyetçi bir heyecanla “sprey holiganları” cami duvarlarına sloganlar yazıyorlar veya aynı zamanda hemen ziyaret hem ticaret anlayışıyla eserin iç ve dış kısmında yasak kazılarda bulunuyorlar. Eski Eserler Dairesi İmaret’i asırların getirdiği aşınmadan kurtarmaktan başka Yunanistan’a yalnız değerli eserlerin kaybolmasına yol açmış geçmişe ait bir zihniyette sadık kalmış kişilerin eylemlerine karşı de tetikte duruyor.   


Not: Haber Sayın Tanaş Çimbis tarafından Türkçe'ye çevrilmiştir.

Faik Paşa Cami Lozan Mübadilleri Vakfı tarafından her yıl Mayıs ayında süzenli olarak ziyaret edilmektedir.

Faik Paşa Camiinde tekbir sesleri...

Narda (Bugün Arta) İmaret köyündeki Faik Paşa Camiini ziyaret eden mübadiller sayesinde cami kubbesinde 90 yıl sonra tekbir ve ilahiler yankılandı.

Lozan Mübadilleri Derneği paylaştı: 6 Mayıs 2013 Pazartesi

    Yorumlar

GAZETE MANŞETLERİ

EN ÇOK OKUNANLAR

BUGÜN

BU HAFTA

BU AY

EN ÇOK YORUMLANANLAR

BUGÜN

BU HAFTA

BU AY

SENDE YAZ

Ziyaretçi Defteri

Siz de yazmak istemez misiniz?

ARŞİV

Lozan Mübadilleri E Posta Grubuna Katıl

Powered by us.groups.yahoo.com

Yandex.Metrica

Instagram